مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

287

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

شحم الحنظل « 1 » ، سكبينج : از هريك « 2 » مثقالى « 3 » ؛ كوفته و بيخته ، با آب « 4 » رازيانه بسريشند « 5 » و شياف « 6 » سازند . كحل « 7 » روشنايى « 8 » : تاريكى چشم و ضعف بصر را سود دارد : مس سوخته ، اقليمياى نقره ، نمك هندى ، بورهء ارمنى ، زنگار ، فلفل سياه و سپيد . دار فلفل ، كف دريا : از هريك چهار درم / صبراسقوطرى « 9 » ، سنبل ، قرنفل : از هريك « 10 » يك درم و نيم / زنجبيل : دو درم ؛ كوفته و بيخته ، با يكديگر بياميزند . كحلى « 11 » ديگر « 12 » : درد چشم را سود دارد « 13 » : كوزد « 14 » به شير خر پرورده ، نشاسته ، صمغ عربى ، شكر سفيد : از هريكى راستار است ؛ كوفته و بيخته ، با يكديگر بياميزند . كحل « 15 » امشك « 16 » كه مژه « 17 » را « 18 » بروياند و دمعه « 19 » را سود دارد : سنگ لاژورد ، استهء خرماى صيحانى « 20 » ، دود كندر « 21 » ، كوفته و بيخته با يكديگر بياميزند . كحل « 22 » ديگر « 23 » كه خارش و جرب پلك چشم را سود دارد : صبر ، حضض مكى ، پوست هليلهء زرد ، شياف ماميثا ، از هريك « 24 » راستار است ؛ كوفته و بيخته ، يا يكديگر بياميزند . و اللّه اعلم « 25 » .

--> ( 1 ) . م : شحم حنظل . ( 2 ) . م : يكى . ( 3 ) . م : يك درم و نيم . ( 4 ) . م : - با آب . ( 5 ) . م : بسرشند . ( 6 ) . م : شافه . ( 7 ) . م : شيافى . ( 8 ) . م : كه . ( 9 ) . م : سقوطرى . ( 10 ) . م : يكى . ( 11 ) . م : شيافى . ( 12 ) . م : كه . ( 13 ) . م : سودمند است . ( 14 ) . كوزد : به فتح زا ، انزروت است . ( 15 ) . م : شيافى . ( 16 ) . م : - امشك . ( 17 ) . م : + چشم . ( 18 ) . م : + سودمند است و . ( 19 ) . دمعه : به فتح اول ، علتى كه بدان چشم هميشه تر و پرآب باشد ( لغتنامه ) . ( 20 ) . صيحانى : به فتح اول ، نوعى است از خرماى سياه ( لغتنامه ) . ( 21 ) . م : كنند ؛ « دود كندر ورم گرم چشم را بهبودى بخشد . » ( قانون ، كتاب دوم ، ص 183 ) . ( 22 ) . م : شيافى . ( 23 ) . م : - ديگر . ( 24 ) . م : يكى . ( 25 ) . م : - و اللّه اعلم .